Skip to main content
Loading...

Efelychu rhyngweithiadau yn yr eiliadau cyntaf yn dilyn y Glec Fawr

Scroll down

Astudiaeth achos

Mae prosiect Cwantwm Cromodynameg Eithafol (Extreme QCD), ym Mhrifysgol Abertawe, yn defnyddio seilwaith Uwchgyfrifiadura Cymru i efelychu’r rhyngweithiadau rhwng cwarciau – cyfansoddion protonau a niwtronau – mewn amgylchiadau eithafol fel y tymereddau uchel a fodolai yn y ffracsiynau cyntaf o eiliad yn dilyn y Glec Fawr.

“Rydym yn edrych ar driliynau o raddau Celsius. Roedd y bydysawd yn wahanol iawn, a’r cwarciau, a’r grym sy’n eu rhwymo, yn ymddwyn yn wahanol,” dywed yr Athro Chris Allton o Brifysgol Abertawe.

Mae efelychu cwarciau’n mynnu cael pŵer prosesu ar raddfa fawr a chyfrifiadau cymhleth oherwydd cryfder y grym sy’n rhwymo’r cwarciau a’r ffaith bod y grym yn fecanyddol gwantwm, sy’n gorfodi cynnwys holl symudiadau posibl y cwarciau, ni waeth pa mor ymddangosiadol annhebygol y maent. Mae tîm ymchwil Cwantwm Cromodynameg Eithafol yn torri’r gofod y mae’n ei astudio yn ddellten o bwyntiau, bob un ohonynt yn cael eu dadansoddi gan ddefnyddio hafaliadau cymhleth, i greu biliynau o newidynnau.

Mae Uwchgyfrifiadura Cymru yn cynnig “system ddibynadwy, lân iawn, sy’n hawdd troi ati,” meddai Allton.

“Mae’n glwstwr cyfrifiadurol y mae ein cod yn rhedeg yn naturiol iawn arno, felly mae’n amgylchedd diogel, dibynadwy iawn. Mae ar raddfa dda, felly gallwn wneud y cyfrifiadau enfawr hyn, ac mae’n hyblyg.”

Er bod rhai o gyfrifiadau Extreme QCD yn cael eu rhedeg hefyd ar uwchgyfrifiaduron eraill y DU ac Ewrop, mae’n bosibl bod nodweddion arbenigol arnynt nad ydynt yn gweddu cystal i’r cod neu nid ydynt yn cynnig yr un gwasanaeth ag Uwchgyfrifiadura Cymru, meddai.

Mae perthynas waith agos yn golygu bod tîm Uwchgyfrifiadura Cymru yn fwy tebygol o allu gadael i’r prosiect redeg cod ar fyr rybudd. Yn aml, mae arbenigwyr o Uwchgyfrifiadura Cymru yn dod i gyfarfodydd cydweithredu wythnosol y prosiect i roi cyngor.

Hefyd, mae tîm Uwchgyfrifiadura Cymru wedi helpu addasu cod Extreme QCD, yn gyntaf i optimeiddio fectorau yn addas i’w system nhw ac, yn fwy diweddar, i roi cyngor ar sut i fudo’r cod fel y bydd yn rhedeg ar y systemau cyfrifiadura perfformiad uchel seiliedig ar GPU, sy’n cael eu defnyddio’n gyffredin mewn canolfannau uwchgyfrifiadura eraill.

“Rydym yn ffodus ein bod yn rhyngweithio llawer â’r tîm, ac mae angen y cymorth arnom gan fod ysgrifennu cod perfformiad uchel effeithlon yn mynd yn fwyfwy arbenigol. Felly heblaw am y peiriannau eu hunain, mae cael y tîm i weithio gyda nhw yn ffantastig,” meddai Allton.

Er na fyddai angen i dîm Uwchgyfrifiadura Cymru ddeall y wyddor wrth wraidd yr ymchwil sy’n cael ei gwneud, daw llawer o’r Peirianwyr Meddalwedd Ymchwil yn y tîm o gefndir ffiseg gronynnau damcaniaethol, medd Allton. Mae’r ddealltwriaeth honno o’u gwaith wedi bod yn fonws ychwanegol i’r ymchwilwyr yn eu gwaith gydag Uwchgyfrifiadura Cymru.

Cysylltwch â ni

Uwchgyfrifiadura Cymru
Sefydliad Ymchwil Arloesedd Data
Prifysgol Caerdydd
Adeilad Trevithick
The Parade
Caerdydd
CF24 3AA
Cymru

ymholiadau@uwchgyfrifiadura.cymru